Blog 4 Asy Roku

Słoma kukurydziana – jak ją zagospodarować?

Słoma z kukurydzy – co z nią zrobić? ➤ Jak właściwie zagospodarować ➤ Sprawdź nasz poradnik i poznaj najważniejsze zalety nawożenia słomą kukurydzianą!

 

Kukurydza obok pszenicy ozimej jest najważniejszym towarowym zbożem. Wprowadzenie jej do masowej uprawy w ostatnich dwudziestu kilku latach okazało się „strzałem w dziesiątkę”, ponieważ obok wysokich plonów ziarno pozostawia po sobie obfity plon słomy i korzeni, z których po wprowadzeniu do gleby powstaje próchnica – tak konieczna do utrzymania urodzajności gleb. 

Obfity system korzeniowy kukurydzy drenuje – rozluźnia glebę w warstwie ornej i w podglebiu, poprawiając jej właściwości powietrzno-wodne i stwarza korzystne warunki do rozwoju systemu korzeniowego rośliny następczej. Wadą kukurydzy jest to, że wydając wysokie plony suchej masy przy braku wystarczających opadów, wyczerpuje zapasy wody gruntowej, co odbija się ujemnie na plonach roślin następczych.

 

Słoma z kukurydzy – wartość nawozowa

Ilość i wartość nawozowa resztek pożniwnych i słomy zależy od kierunku jej użytkowania i sposobu zbioru. W przypadku uprawy na ziarno stosunek suchej masy plonu ziarna do resztek pożniwnych wynosi 1 : 1,3–1,6, zaś przy uprawie na CCM jest to: 1 : 1,0–1,2.  Z toną suchej masy resztek pożniwnych kukurydzy do gleby trafia około: 12 kg N, 4,7 kg P2O5, 22,5 kg K2O, 5,6 kg CaO i 4,7 kg MgO. Do tego należałoby dodać ilość składników zgromadzonych w korzeniach, która jest również znaczna. Przyorywując 6 t/ha suchej masy słomy kukurydzianej wprowadza się do gleby tyle masy organicznej, ile jest zawarte w pełnej dawce obornika – 30 t/ha. Na udanych plantacjach kukurydza wyrasta do wysokości 2,5–3 m i wydaje plony ziarna 12–15 t/ha. Przy tym plonie w słomie i resztkach pożniwnych pozostaje przeszło 2 razy więcej składników pokarmowych niż w standardowej dawce obornika. Jest to dobrodziejstwo dla gleby i rolnika. Oprócz składników mineralnych słoma i korzenie kukurydzy są bezcennym źródłem materii organicznej dla powstania próchnicy, która wpływa korzystnie na: 

  • zwiększenie pojemności wodnej gleby;
  • stymulację życia biologicznego gleby;
  • tworzenie i utrzymanie struktury gruzełkowej gleby;
  • zwiększenie żyzności gleby w łatwo dostępne składniki pokarmowe pochodzące z jej mineralizacji.

Słoma kukurydziana w walce ze szkodnikami

Plonom kukurydzy zagraża ponad 50 szkodników, z których zdecydowanie najwyższe szkody wyrządza omacnica prosowianka. Prawidłowe zagospodarowanie słomy kukurydzianej jako nawozu naturalnego należy połączyć ze zwalczaniem larw omacnicy prosowianki. Szkodnik ten jest bardzo trudny do zwalczenia insektycydami. Jego populację można ograniczyć zabiegami agrotechnicznymi w trakcie wprowadzania słomy do gleby. Samice omacnicy prosowianki znoszą jaja, najczęściej w lipcu. Wylęgnięte larwy (gąsienice) przechodzą 5 stadiów rozwojowych. Część larw przepoczwarcza się w danym roku i one nie są problemem. Pozostałe w fazie dojrzewania kukurydzy wgryzają się do łodyg kukurydzy i tam zimują w krótkich kanałach wydrążonych u postawy łodyg lub w pierwszym kolanku. Można je zniszczyć mechanicznie w trakcie zbioru kukurydzy i zagrzebywania słomy w glebie.

Jak przygotować słomę?

Słoma powinna być starannie rozdrobniona, równomiernie rozrzucona i wymieszana z glebą. Warto zwrócić uwagę na stan techniczny szarpaczy słomy w kombajnie. Noże powinny być ostre, aby łodygi, kolby i liście zostały drobno posiekane. Z naszych obserwacji wynika, że po zbiorze zbóż i rzepaku mało kto zwraca na ten ważny detal. Po omłóceniu kukurydzy należy: 

  1. Pozostałe po skoszeniu kikuty łodyg, nierozdrobnioną szarpaczami słomę i liście rozbić mulczerem;
  2. Uprawić pole talerzówką; 
  3. Tak przygotowane pole zaorać głęboko pługiem z przedpłużkami. 

Przy takim postępowaniu zniszczona zostanie zdecydowana większość larw ukrytych w łodygach, a te, które przeżyją będą miały bardzo utrudnione wydobycie się na powierzchnię roli wiosną. Według danych Czeskiej Służby Ochrony Roślin tą metodą można ograniczyć populację omacnicy o 97%. Na polach wolnych od omacnicy korzystniej będzie słomę wprowadzić do gleby płycej na głębokość, ok. 10 cm. Na tej głębokości gleba jest natleniona, kwitnie w niej życie biologiczne i procesy rozkładu słomy przebiegają najkorzystniej. Jest to istotne na glebach ciężkich, wilgotnych, które cechują się nadmiarem wody, niedoborem tlenu. W takich warunkach rozkład słomy przebiega znacznie wolniej i może być całkowicie zahamowany. 

W bezorkowych systemach uprawy roli, które spotyka się coraz częściej nieprzykryta glebą słoma kukurydziana szybko wysycha, a jej rozkład jest powolny. Przy wysokich plonach pozostająca na wierzchu roli słoma utrudnia równomierność siewu ziarna pszenicy ozimej i jej obsadę oraz początkowy wzrost. W razie wystąpienia na kukurydzy chorób z rodzaju Fuzarium niezagrzebana dobrze słoma zawiera „bank” zarodników tej choroby i ryzyko porażenia pszenicy przez tą chorobę przy dużych opadach wiosną jest bardzo duże i użyte do jej zwalczania fungicydy nawet z „górnej półki” mogą być mało skuteczne. Obserwowałem to kilka razy.

Azot na słomę z kukurydzy

W porównaniu ze słomą zbożową, słoma z kukurydzy po wprowadzeniu do gleby stosunkowo szybko ulega mineralizacji. Organizmy glebowe: bakterie, grzyby, dżdżownice i inne uczestniczące w przemianach słomy wykorzystują do swoich funkcji życiowych azot mineralny gleby. Powoduje to okresowy jego niedobór dla prawidłowego wzrostu wysianych po kukurydzy zbożach ozimych. Cierpią one na głód azotowy objawiający się słabym wzrostem i krzewieniem oraz jasno zielnym kolorem. Nawożenie azotem ścierniska konieczne będzie na glebach lekkich z natury mało zasobnych w azot próchniczny i narażonych na szybkie wymywanie azotu z gleby. Zgodnie z dyrektywą azotanową na słomę można wysiać nie więcej, jak 40 kg N/ ha. Natomiast na stanowiskach zasobnych w próchnicę i nawożoną wysokimi dawkami azotu nawożenie słomy azotem może okazać się zbędne. Do nawożenia słomy kukurydzianej azotem można zastosować wszystkie rodzaje nawozów azotowych, ale najlepszy będzie RSM, który można rozlać równomiernie po ściernisku. 

Autor: dr Władysław Kościelniak, doradca rolny

O firmie

Firma AGROAS założona w 1992 r., lider rynku działający w branży kompleksowego zaopatrzenia rolnictwa i obrotu płodami rolnymi, jest jedną z najszybciej rozwijających się firm w regionie. Zasięgiem działania obejmuje Polskę południowo-zachodnią. Zatrudnia blisko 300 pracowników.

Archiwum

Tagi